Giriş Yap
Üye Adı
Şifre
Menü
 Anasayfa
 İndirme
 Forumlar
 İlahiler
 İslami Filmler
 Tasavvufi Yazılar
 İslami Yazılar
 Hatim Bölümü
 Oyunlar
 You
 Üye Profiliniz
 Üye Mesajlarınız
 Üye Listesi
 Üye Olun
 Bizi Önerin
 Bize Ulaşın
Popüler Konular
En Popüler Konular (Sayfa 1)
En Popüler Konular (Sayfa 2)
En Popüler Konular (Sayfa 3)
En Popüler Konular (Sayfa 4)
En Popüler Konular (Sayfa 5)
En Popüler Konular (Sayfa 6)
En Popüler Konular (Sayfa 7)
En Popüler Konular (Sayfa 8)
Arşiv
İlahi Sözleri
Programlar
Videolar
İslami Paylaşım
Resimler
Sahabeler
İslam Büyükleri
İslam Tarihi
İlmihal
Şiirler
Hikayeler
Dosya Paylaşımı
Komik Yazılar
Fıkralar
Havadan Sudan
Mental Aritmetik eğitmenler ve akademisyenler tarafından oluşturulmuş bir beyin geliştirme programıdır. Devamını Görmek için: Mental Aritmetik
ilahi.org :: Başlığı Görüntüle - MESNEVİ BAHÇESİ
MESNEVİ BAHÇESİ
ilahi.org Forum Ana Sayfası » İslam Büyükleri
SSS Arama Üye Listesi Gruplar Profil Giriş Özel mesajlarınızı kontrol etmek için login olun

Konu: MESNEVİ BAHÇESİ

AMAN SULTANIM <-- Önceki Konu |

| Sonraki Konu --> Ey Rabbimiz






Yeni Başlık Gönder   Cevap Gönder   
MESNEVİ BAHÇESİ
yusuf_taek
Paylaşımcı
Paylaşımcı



Kayıt: Nov 07, 2006

Mesajlar: 11
Haftalık Puan: 0
MESNEVİ BAHÇESİ
Tarih: Prş Tem 23, 2009 10:08 pm

Mesnevi Bahçesi

yusuf ali aktaş

Dinle neyden kim şikâyet etmede

Ayrılıklardan şikâyet etmede

Beni kamışlıktan kestiklerinden beri

Ahımdan herkes inlemede.

(Kamıslık: Cennet, Ney: Insan, Ayrılık: Dünyaya inis, Özlem: Allah)

1. Dildesinden ayrı düşen yüz türlü nağmesi bile olsa, dilsizdir. Gül solup da mevsim geçince bülbülden nağme duyamazsın.
2. Kimin aşka eğilimi yoksa, kanatsız kuş gibidir.
3. Rahmet kapıları dilencilere hırslarından dolayı kapandı. Zekât verilmeyince yagmur bulutu gelmez, zina artınca bulaşıcı hastalıklar artar. İçine gam ve kasvetten ne gelirse korkusuzluk ve küstahlığından gelir.
4. Her odunun kokusu dumanından çıkar. İnleme, hastalığın çeşidini ele verir.
5. Aşk, Allah sırlarının usturlabıdır. (Usturlab: Güneşin yüksekligini ölçen alet) Dilin tefsiri pek aydınlatıcıdır. Fakat dile düşmeyen aşk, daha nurludur.
6. Vakit keskin bir kılıçtır. Sufi, vakit oğludur. Yarın demez, anı degerlendirir.
7. Sırların gönülde kalırsa, muradın çabuk gerçekleşir. Tohum toprağa gizlenirse yeserir.
8. Zahiri güzelligi ait olan asklar ask degildir. Onlar sonuçta utanç olurlar. 9. Cihan dağdır, yaptıklarımız ses. Basına gelenler o sesin yankısıdır.
10. Bu sıkıntılar çileler ocağın posayı gümüşten ayırması içindir. Iyi ve kötünün imtihanı altının kaynatılıp, tortunun üste çıkmasıdır.
11. Dünya hissi cihanın, din hissi göklerin merdivenidir. Dünya hissinin saglığını hekimden, din hissinin sağlığını Muhammed’den iste. Dünya hissinin saglığı vücut sağlığıdır. Din hissinin sağlığı arzuları öldürmektir.
12. İnsan tarafgirlik, hiddet ve sehvetten şası olur. Hiddet ve sehvet ruhu Hak’tan ayırır. Garez gelince, hüner örtülür.
13. Fare nin şerrini def etmeden ambara buğday koyma.
14. Kalp huzuru olmadan namaz tamam olmaz.
15. Beden haset evidir.
16. Bu âlem canların hapishanesidir.
17. Nakış ve suret manâyı görmeyi engeldir.
18. Akıl ve zekâ kemâle ermekle Allah’a varılmaz. Yöneticiler hediye ve ihsanını çok bilmişlere değil, önlerinde acizlenenlere verirler.
19. Manâ yüzünden yükselmek, temiz ruhlara nasiptir.
20. Kimde dert varsa o koku almış, dermana ermiştir. Kim daha çok uyanıksa, derdi daha fazladır.
21. Parçaların yüzü bütüne dönüktür. Bülbülün aşkı da güle.
22. Putların anası nefistir.
23. Ahad ve Ahmed’e yapış ki, beden ebu cehilinden kurtul.
24. Allah bir kimsenin perdesini yırtmak isterse o kişiyi temiz insanları ayıplamaya sevk eder. Ayıbını örtmek dilerse o kimse ayıplı kimseler hakkında konuşamaz hale gelir. Yardım etmek isterse, ona dua ve yakarış kapısını açar. 25. Her ağlamanın sonu gülmektir.
26. Akarsu nerdeyse orası yeşerir. Gözyaşı varsa rahmet gelecektir. 27. Gam görünce istiğfar et. Çünkü gam Yaratıcı’nın emri ile tesir eder. Allah dilerse bizzat gam ve sıkıntı sana nese bile olabilir.
28. Fakirlik korkusu insanları hırs ve emele lokma yapmıştır. 29. Dünya zindan biz mahpususuz; zindanı del kurtul. Ten bir gemi, dünya denizdir.
Dünyayı tenine koyarsan, gemi batar. Ayaklarının altına al ki yüzüp gidesin.
30. Âlem cesettir. Ilim can.
31. Üç sey hakkında dudağını kıpırdatma: Gittiğin yol, paran ve mezhebin.
32. Hikmet arayanlar: Hikmet kaynağı olur. Tahsilden ve sebebe bağlanmaktan kurtulur. Bilgileri hıfzeden levh, levhi mahfuz olur, akıl ruhtan feyz alır. 33. Heva (arzular) iman kapısının kilidi dir.
34. Içi kötü olanın ayıbını deri örter. Içi iyi olanın aybını gayb âlemi örter. 35. Kalemin su, kağıdın rüzgar ise ne yazarsan yaz kıymeti yoktur. 36. Manâsız söz; suya yazılan yazıdır.
37. Gözün nuru gönül nurudur.
38. Kaza gelince bilgi ve tedbir uykuya yatar.
39. Allah insana akıbetine göre isim verir. Halk Ömer’i müşrik bilirdi. Ama Allah ezelde onu mümin yazdı. Mümin oldu.
40. Kaza seni gece gibi sarsa da elinden tutacak olan yine odur. Seni emin kılmak için Allah’ın bela ile korkutmasını da bir çeşit yardım bil.
41. Saglık; zıtların barısıdır. Aralarında savaş varsa bedene ölüm gelir 42. Zalimin zulmü karanlık kuyudur. Sonunda içinde boğulur. 43. İnsanlardan gördügün zulümler senin huyundur. Sen kendi huyunu onların aynasında seyredersin.
44. Ey gam ateşine dalan! Atese azar azar nur serp de nur olsun. 45. Dünya; dedikodu, tartısma ve bahis kuyusudur. Bu kuyuya düşersen sağlam çıkamazsın. 46. Üstünlükler ve durumların degismesini Hak’tan bil .
47. Birkaç gün su içmeyi bırak. Ağzını ebediyet sarabına daldır ki hakikât içesin.
48. Cehennem bu nefistir. Bizim nefsimiz ateşten parçadır. Parça bütünü özler. Nefsin hedefi de ait olduğu cehenneme bizi çekmektir.
49. Ok gibi doğru olursan, hiçbir yay seni tutamaz. Hakça ol ki, nefis yayından hakikâte fırla.
50. İnsan, gözden ibarettir. Göz ise dostu gören gözdür. 51. Hak’tan korkup takva yolundan tutandan cinler ve insanlar korkarlar. 52. Ekmek sofrada cansızdır. Vücuda girince neseli ruh olur.
53. Allah’ın yaratması bizim işlerimizi meydana getirir. Bizim işlerimiz Allah işlerinin eseridir.
54. Allah Adem’e “Senin suçunu da ben takdir ettim. Ama sen suçun tamamını üstüne alıp tevbe ettin. Niye, Rabb’im bunu sen yaptırdın demedin” dedi. Adem “korktum, edep dışına çıkamazdım” dedi. Allah “iste o edebin sebebi ile biz seni koruduk ve kayırdık” dedi.
55. Hürmet eden, hürmet görür.
56. Akıl hakim iken Ömer’le Ebulhakem bir idi. Ömer can âlemine geçti Halife oldu.
Ebulhakem akıl aleminde kaldı. Ebucehil oldu.
57. Kuran’ın hükümlerini tutar, kıssalarından hisse alırsan can kusuna ten kafesi dar gelir.
58. Halk arasında meşhur olmak, sırlara ermeye engeldir. Şöhretten kurtulmaya bak.
59. Dostların sevgiliyi anması sevgiliye ne mutludur.
60. Allah’ım kahrına da, lütfuna da hakkı ile âşıkız.
61. Dil çakmaktaşı ve demiri gibidir. Dilden çıkan ateş olur. 62. Şeker gibi söz söylemek istersen helva yemeği bırak, sabret. Firaset sahiplerinin hırsı sabra, çocukların hırsı helvayadır. Sabreden arşa çıkar, helva yiyen yerde kalır.
63. Kâmil insan toprak tutsa altın olur, eksik insan altın tutsa toprak olur. 64. Söze kulaktan gir. (Önce dinle) 65. Adem Allah’ın azabından ağlamakla kurtuldu.
66. Helal lokma, nuru ve olgunluğu arttırır. İlim, hikmet, ask, incelik helal lokmadan doğar. Lokma tohumdur; mahsulü fikir. Lokma denizdir; incisi fikir. 67. Ağızdan bir kere çıkan söz; yaydan çıkan ok gibidir.
68. Canını yak ki, tenin aydınlansın.
69. Padişahlar önlerinde eğilene ikram ederler. Çok bilenlere değil. 70. Kim seviyorsa, bil ki seviliyordur.
71. Susuzlar suyu arar, su da susuzları.
72. Hakk’a dalan doymaz, daha çok dalmak ister.
73. Âşıkların hayatı ölümdür. Gönül, gönül verilerek alınır.
74. Ucuz kazanan, ucuz verir. İnci çocuğun eline geçerse onu bir somun ekmeğe satar.
75. İki deniz olan gözlerin incilerle dolsun istersen, gam toprağından gözüne sürme çek de ağla.
76. Dünyanın lütfu ve yaltaklanması hos bir lokmadır. Ama az ye. Çünkü o lokma atestendir.
77. Kınanmak; kaynatılmıs ilaç gibidir.
78. Nefis övüldükçe firavunlasır. Alçakgönüllü ol, büyüklenme. 79. Yusuf gibi güzel olamadıysan bari Yakup gibi ağlamayı öğren. 80. Niyaz ve yoksullukta ölü gibi ol.
81. Nebi; “bahar yelinden yararlanın, güz yelinden sakının” dedi. Güz; nefis ve hevadır. Bahar akıl ve ruh. Güz şeytanı fısıldar. Bahar ise Evliya sözüdür.
82. Bu âlemin direği gaflettir. Akıllılık ve uyanıklık öbür âlemdendir. Bunlar sana galip gelirse bu âlem gözünde alçalır. Akıllılık güneş, hırs buzdur. Akıllılık su, dünya kirdir.
83. Allah kimi kendine davet ederse, o kişi dünya işlerinden vazgeçmeye başlar.
84. Geçmişe üzülmek, gelecekten tedirgin olmak, Allah’la arandaki perdedir. O perdeyi ateşe at ki ardından Allah görünsün. 85. Aşığın vergisi, can vermektir. Hak uğruna ekmek verene ekmek verilir. Can verene can katılır.
86. Sel ister bulanık olsun, ister saf olsun madem ki geçicidir, onu konusarak vakit öldürme. Dünya malı sele benzer.
87. Bütün yaratılanlar Allah’ın ailesidir. Allah da ne güzel aile reisi !. 88. Mal ve para külah gibidir. Külaha keller sığınır. 89. Yoksullar mal ve mülkün ötesinde Allah’tan pek büyük rızık alırlar. Insanlar onları anlamaz, sözlere değer vermez.
90. Peygamber “fakirlik övüncümdür” dedi.
91. Yoksulluğa sabret, gam ve kederi bırak artık. Yüce Allah’ın ululuğu yoksulluktur.
92. Benim sözlerim can memesinde süttür. Emen olmadıkça güzelce gelmez. Dinleyen susuz ve arayıcı olursa vaiz ölü de olsa söz söyler.
93. Asağılık kisi yücelerin düsmanıdır. 94. Allah kadını erkeğe yoldaş yarattı. Adem nasıl olur da Havva’ dan ayrı kalır. Görünüşte su, ateşten üstündür. Görünüşte erkek kadına üstündür. Ama gerçekte su, ateşe konunca fokur fokur kaynar. Gerçekte erkekler mağluptur.Mağlupluk muhabbet vesilesi olacaksa ne mutlu mağluplara!.
95. Sevgi ve merhamet, insanlık; hiddet ve şehvet, hayvanlıktır.
96. Kadın Hak nurudur. Sevgili değil. Kadın sanki yaratıcıdır. Yaratılmış değil.
97. Barış dalgaları gönül kirlerini giderir. Sevgi acıları tatlıya çeker. Sevgilerin aslı hak yola gitmektir.
98. Sıradan otlar, bir ayda yetisir. Gül yetiştirmek istersen bir yıl bekleyeceksin.
99. Su korukta eksidir, üzümde tatlı olur, sarapta haram olur, sirkede helal olur. 100.Amaca sabırla varılır. Acele ile değil.
Mesnevi Bahçesi

Mehmet Doğramacı

Mesnevi 2. Ciltten Notlar

1. Öte âleme bağ olan şeyler; ağız ve boğazdır. Onları kapa da ötel.

2. Bâki nur, bu asağılık dünyanın ardındadır. Unutma ki; süt de kan nehirlerinin içinden akarak saf oldu.
3. Bir akıl başka bir akılla birleşirse, kötü söz ve kötü işe engel olmuş demektir. Nefis başka bir nefsle dost olursa, akıl ise yaramaz hale gelir. Akıl başka akılla birleşti mi yol görünür, nefs başka nefsle birleşti mi yol kapanır. 4. Bilgiyle uyumak, uyanıklıktır.
5. Ruh, ilim ve akılla dosttur.
6. Hayvan padişahın mevkiini bilebilse, öküzle eşek de Allah’ı görürdü.
7. Sabır, kurtuluşun anahtarıdır. Sabır, gözün perdesini açar; gönlü yarar açar. Gönül saf hale gelince de toprak ve su haricinde suretler görürsün.
8. Güzel; güzeli sever.

9. Can aynası, ancak sevgilinin yüzüdür.

10. Mal çöptür. Ama boğazına da bir takıldı mı âb-ı hayatı içmene engel olur.
11. Nice dualar vardır ki; helak olmanın ta kendisidir. Onun için Allah kabul etmez onları.
12. İnsanların çoğu; insan yiyicidir. Selam verseler de pek emin olma. 13. Aslan gibi avını kendin avla. Yabancının yaltaklanmasını, akraba desteğini falan unut.
14. Kimsesiz olmak; adam olmayanların işve yapmasından daha iyidir.

15. Tene yağlı ballı şeyleri verdikçe cevherini gelişmiş göremezsin.

16. Miski tene sürme, gönle sür. Misk; Allah adıdır.

17. Temiz söz hakikatten uzak olanlara tesir etmez. Çarpık ayakkabı çarpık ayağa uyar. Doğru olmayan gönüllere de şeytanın efsun ve efsanesi uyar.
18. Dini, babadan bedava miras olarak buldun. Onun için şükürden baş çevirirsin. Mirasyedi, mal kıymetini ne bilsin!..
19. Ben birisini ağlatırsam rahmetim coşar, ağlayıp taşan kişi de rahmete erer.
20. Birine bir şey vermek istemezsem, o isteği ona göstermem.
21. Rahmetim ağlamalara bağlıdır. Kul ağladı mı rahmet denizi dalgalanmaya başlar.
22. Şehirler diridir. Kalıba bakma sen, onlar da hisseder.
23. Gönlüne geçim kaygısını az koy. Eğer Hak kapısında isen korkma, ikram edilirsin.
24. Beden, ruha otağdır.

25. Dal, ağlayan buluttan yeserir. Mum ağladıkça aydınlık artar.

26. Mukallit olarak yaşama dini. Ama mukallit de ihsana nail olur. Yakını ölmese de cenazede yaş edicilere de ücret verirler. Ekmek isteyen, yıllardır “Allah” der de gönle inmemisse bu söz, mushaf tasıyan eşekten farksızdır.
27. Gözün, aklın ve kulagın saf olsun dilersen; tamah perdesini yırt. 28. Afetsiz, felaketsiz hiçbir köşe yoktur. Allah’ın halvet yerinden baska hiçbir yerde dinlenme ve rahat yoktur.
29. Sabır, güzel hayallerle tatlılaşır.
30. Kurtuluş ümidi imandan gelir.
31. Sen mekânsın. Ama aslın mekânsızlıktır. Bu dükkânı kapa da ötekisi açılsın.
32. Kim seni Hak’tan, hakikatten soğutursa bil ki; şeytan içindedir.
33. İnsanlardaki güzellik, altın yaldızdır.
34. Eşeğin varsa mutlaka semer de olur. Canın var ise ekmek az çok gelir korkma.
35. Tenini gelistirip de sonra “Insanlar bana hased ediyor” diyen yanıldı. Hasedci içinde a ahmak!.
36. Nefsini öldürürsen, özür dilemekten kurtulursun.
37. Allah seni çirkin yaratmış olabilir. Bari ahlakını güzelleştir de hem yüzü hem huyu çirkin olmaktan kurtul.
38. Bu dünyada en iyi ehliyet, iyi huydur. 39. Fazileti ve mahareti kenara at. Hak yolda iyi huy ve hizmet fayda verir.
40. Demirciler demir döverler. Demir kıpkırmızı olur da silah olur ise yarar. O demir, meşakkat çeken fakirdir.
41. İnsan; dilinin altında gizlidir. Dil, can kapısına perdedir. Rüzgâr eserse perde açılır, içi görünür.
42. Halk kendinden gafildir. Herkes önce kendi kusurunu görebilse ıslah edicilere ihtiyaç kalır mıydı? Kendi yüzünü görmek herkese nasip olmaz. Gören, Hak nurunu görür.
43. Her şey, neye layıksa ona dönüşür.
44. Her hünerin aslı, hayal ve düşüncedir.
45. Kötü huylu güzel yüz, sahte paraya benzer.
46. Sevgilinin huzurunda tedbir almayı bırak. Hoş, sana tedbir aldıran ya da aldırmayan da O zaten.
47. Şahadet mümine hayat, münafık için çürüme ve ölüm.
48. Her canın gıdası farklıdır. Öküz sekerden ne anlar?
49. İnsanın asıl gıdası Allah nurudur.
50. Her şey bir şeyle buluşur da hayat bulur. Erkek kadınla buluşur çocuk olur, toprak bulutla buluşur bereket olur.
51. Yeşilliğe bakanın gamı gider.

52. Nice kişiler surette kaldı, özü göremedi. Göz aslında bir yağdır; gönülle birleşirse nur olur. Sen gözü gönülle destekle de nuru gör, sureti aş.
53. Her kötü huyunu diken bil. Kaç kere ayağın yaralandı da fark etmiyorsun.
54. Cömertlik; şehvet ve lezzetleri terk etmektir. Şehvet yüzünden düsen kalkamaz, hiç unutma.
55. Heva ve hevesi bırakmak sağlam bir iptir. Buna tutunup arsa çıkarsın.
56. His nuru insanı aşağı çeker, Hak nuru yukarı.
57. İhlâsa eren kurtulur. Hiçbir ekmek tekrar buğday olmaz, hiçbir ayna tekrar teneke olmaz. Öyleyse ihlâs makamına ermeye bakmak. Erdin mi geri inmezsin korkma.
58. Güzele eş olan kurtuldu. Kara odun ateşe eş oldu aydınlık geldi. Ölmüs buğday (ekmek) cana es oldu hayat geldi.
59. Hıristiyanların cehaletine bak ki; asıldı dedikleri İsa’dan medet umarlar. Bizim İsa’mız diri.
60. Haset, pusuya yatmış kurttur.
61. Bedene hangi huy galip ise hüküm onundur. Maden içinde altın fazla ise altın sayılır, bakır fazla ise bakır sayılır. Sevabın fazla olsun ki; mümin diye hüküm verilsin.
62. Öküz nefsini öldür de gizli ruh dirilsin. 63. Zina edenler avret yerleri kokarak, şarap içenler ağızları kokarak haşrolacaklar.
64. Dost, altın gibidir, bela da ateşe benzer. Halis altın ateş içinde saf hale gelir.
65. Gaybı bilen Allah’ın has kulları kalp casusudur. Has bilgi almak istersen o casuslarla irtibata geç.
66. Lokman iyi bir köle idi. Efendisi onda bereket sezdi de her yemeği önce ona verir sonra onun artığını yerdi. Bir gün karpuz aldı efendisi ve lokmana yollamadı, onu huzuruna çağırdı. “Lokman al karpuz ye” dedi bir dilim verdi. Lokman iştahla yedi. Bir daha kesti onu da yedi. Derken son dilime gelindi. Efendi “Bunu da ben yiyeyim “dedi. Isırması ile tükürmesi bir oldu. Efendi “Lokman bu karpuz zehir, nasıl yedin, niye demedin bize ?” dedi.
67. Lokman “Efendim, bana bugüne değin öyle çok ihsan ettiniz ki, bu karpuz acı diyemezdim. Bu edebe ters olur, size nankörlük olurdu” dedi.
68. Hak’tan gelen belaları acı karpuz bil. Sana ne nimetler verdi. Acı karpuz verdi diye hemen kızacak mısın, yoksa Lokman olma niyetin var mı?
69. Sevgiden acılar tatlı, bakır altın olur. Sevgiden ölü dirilir. Sevgi, bilgi neticesidir. Noksan bilgi, aşk doğurmaz.
70. Aklın özelligi sonu görmektir. Sonu görmeyen akıl ise nefsindir.
71. Bir yandan korku, bir yandan ümidin varsa iki kanatlı olursun. Tek kanatlı uçulmaz zaten.
72. Can İbrahim’i olursa onu ateş yakar mı? 73. Hile eden, hile bulur.
74. Allah hükmeder dilediğini yapar. Bazen derdin kendisi bile şifa olur. 75. Tövbe de elde değildir. O nasip ederse tövbe edersin.
76. Tövbe tohumunu gözyaşı ile sulamazsan rahmet meyvesi nasıl beklersin.
77. Akılsız dost, düşman demektir.
78. Musa, dağda bir çobana uğradı. Çoban aklınca Allah’ı zikrediyordu. şöyle diyordu:
“Hey koca Tanrı!.. Gel bana sakalını tarayayım, gel bitini ayıklayayım, gel sana süt içireyim, gel de kulübemde dinlen”
Musa hiddetlendi:
“Behey sersem, Allah’la nasıl konuşursun? Dua ederken kâfir oldun gitti, behey akılsız”
Çoban bir feryat etti ki, ağlayarak tası tarağı bıraktı çöllere düstü. Allah Musa’ya vahyetti;
“Kulumla arama girmeye utanmaz mısın? O ne güzel beni kendi aklı ve gönlünce anardı. Ey Musa sen Allah’a yaklaştırmaya mı geldin uzaklaştırmaya mı?” Musa hatasını anladı ve üzüldü de çobanın ardına düstü. Çoban çöllerde idi artık. Musa “Hakkını helal et, sürünün başına dön” dedi. Çoban “Sen beni azarlayana dek ben dünyada idim. Şimdi Rabbim beni öyle bir nurla ateşledi ki durmam artık, perde açıldı ey Musa!” dedi ve gözden kayboldu. Can, sevgiden nurdur. Allah can ehlinin diline bakmaz kalbine bakar. Kâbe’nin içine girene “Kıbleye dön” demek ne kadar abestir.
79. Âşıkların şeriatı da mezhebi de Allah’tır. 80. Ölümün sırrı haşrde, kanın sırrı bedende ortaya çıkar.
81. Karalanmış tahtaya yazı yazılmaz. Bil ki, Allah’ın bela vermesi ve seni ağlatması rahmet yazısı yazmak için kalp tahtanı temizlemesi demektir.

82. Kim altına ve gümüşe ermiş ise bil ki, kazanma zahmetine katlanmış demektir.
83. Ay, ancak geceleyin cilve eder. Sevgiliye gece git.
84. “Akıllının düsmanlığı cahilin sevgisinden yeğdir” der Hak Peygamber. 85. Adamın biri ağaç altında uyurken ağzına yılan girdi. Bunu uzaktan gören yiğit bir atlı kostu ve hemen uyuyan adamı uyandırıp kırbaçlamaya başladı ve ona yerden çürük elmaları yemesini emretti. Adam korkudan yedi. Sonra yiğit adamı kırbaçlayarak koşturuyordu. Zavallı adam çöllerde saatlerce koştu. Kan ter içinde kalmıştı. Nihayet yere diz çöktü ve basladı kusmaya. Yılan çıkıverdi. Adam yiğite minnetle baktı ve “A yiğidim bunu neden baştan demedin, sana düşman kesilmistim simdi minnettarım, canım kurtuldu .” dedi. Yigit “Bastan desem ödün patlar yasayamazdın. Kurtulman için kırbaç, çürük elma ve kosma gerekiyordu” dedi.
İyi anla!
Yılan giren adam sensin. Yigit, Hak Nebi… Kırbaçlar dünyevi eza ve belalar.
Çürük elma fakirliktir. Içinden çıkan yılan ise nefsin. Onu defetmeden kurtulamazsın.
86. Kötü zan, insana güçlü bir engeldir.
87. Gönül aynan saf olmadıkça çirkini güzelden ayıramazsın.
88. Gülsuyuna b.k böcekleri üşüsmüş ise, bil ki o su aslını yitirmistir.
89. İblis Adem’e secde etmiş olsaydı; Adem, Adem olmazdı.
90. Aptalın sevgisi, ayı sevgisidir. Kini sevgidir, sevgisi de kin.
91. İhsan etmek kine merhemdir.
92. Cemaate dost ol. Kervan kalabalık ise eşkıyanın cesareti kırılır.
93. Miractan maksat, Dost’u görmek idi. Bu arada arş da görüldü melekler de.
94. Gönül uykuda penceredir. Uyanık rüya görenler ise ariflerdir.
95. Ağrı, sızı ve hastalık hazinedir. Deri yırtıldı mı iç tazelenir.
96. Akıl, başka bir akılla kuvvet bulur.
97. Dünyada üç tip kadın vardır, ikisi zahmet ve mihnet, biri hazinedir:
1-Bakire olanı alırsan, her şeyi ile senindir, hazinedir.
2-Dul olanı alırsan yarısı senindir, yarısı eski kocasının.
3-Hem dul hem çocuklu alırsan hiç senin olmaz, aklı hep çocuğun babasındadır.
98. Anaları ağrı tutmasa, çocuk doğmaz. Bu gönül gebedir, ağrısı bela. Nasihatler de ananın ebesi.
99. Allah’ın feyzine geç mazhar oldu isen üzülme. Bil ki, O ihmal etmez, imhal eder (mühlet verir, zamanı vardır).
100.Vuslat muhabbeti duymak dilersen VEDDUHA suresini çok oku.
101.Ateşe mensup nefsi gül bahçesi yap. Vefa tohumunu ek de zikir ve tesbih bülbülleri ötüşmeye başlasın. 102.Kahırla lütuf birbirine eştir. İkisinden rahmet doğar. 103.Sevdiğin şeyler, seni kör ve sağır eder. 104.Gönül yalan sözden ferah bulmaz. Yağa su karışırsa kandil güzel aydınlatır mı?
105.Halk, arzu ve heva sarhoşudur.
106.Kasıtsız olmak bilgisizi âlim yapar, kasıt ve garez bilgiliyi zalim yapar.

107.Avamın ibadeti havâsın günahıdır.
108.Dostlarla olunca acı yemiş bile hoş olur.
109.Yemin, yalancıların siperidir. Doğrular buna ihtiyaç duymaz ki.
110.Hak olmadıkça batıl anlaşılmaz.
111.Allah Kadir gecesinde gizlidir.
112.Korku, açlık, mal azlığı ve hastalık can hazinesinin ortaya çıkması içindir.
113.Söz manaya yetmez. Söz hesaba benzer. Hesap güneşe bizi ne kadar yaklaştırır ki? Allah’ı bilenin dili kapanır, gönlü manaya açılır.
114.Oltadaki et, balığın canını almak içindir. Onu ihsan sanan helak oldu.
115.Başkasının ayıbını söyleyen, onu mutlaka görecek demektir.
116.İnsanın yarısı ayıp, yarısı gaybtır.
117.Allah merhamet etti de bize Nuh ve Hud kavminin helâkini örnek yaptı. Biz ibret alalım diye onları kahretti. Ya tersini yapsaydı?
118.Ekmeğim yok diye ağlayan! Mademki Allah merhametli diye inandın, korku niye?
119.Yunus balık karnında pişti.Yunus tesbihle karaya çıktı. Sabretmek canın tesbihidir. Sabır sırattır, geçerken sızlanma, nasıl olsa yolun cennete çıkacak.
120.Dünya hikmeti zannı ve şüpheyi artırır, din hikmeti kişiyi arşa çıkarır.
121.Ahir zamanın adi ukalaları kendilerini evvelki alimlerden üstün görür.
122.Fikir ona derler ki; bir yol açsın. Yol ona derler ki; Allah’a varsın. 123.Duygu koyunlarını Allah yaylasında otlat ki, hakikât bahçesine gidebilesin.
124.Söz yuva gibidir, Manâ kuş gibi. Cisim ırmaktır, ruh su gibi.
125.Nefs Nemruttur. Ateş yakar onu. İbrahim nefsi öldürdü ateş yakmadı.
126.Kılavuz yolcuya gerek, menzile varana kılavuz gerekmez.
127.Her sey zıddı ile anlaşılır.
128.Karalanmış kağıtta yazı okunmaz, beyaz kağıtta okunur. Içini arıt da nur görülsün.
129.İçsiz tohum fidan olmaz, zevksiz ibadet fayda etmez.
130.Güneş ışıgı pisliğe düşmekle değerini yitirmez
. 131.Kibir ve kinin başlangıcı şehvettir.
132.Büyüklenmek zehirdir.
133.Şehvet yılanını hemen ez ki, büyüyüp başına ejderha kesilmesin.
134.Yoldaşını çok övme, ayrılık gelir.
135.Anne yavrusuna süt vermek için çocuğu çağırsa çocuk delil ister mi, güvenerek hemen koşar. Peygamber anadır, hâlâ sözlerinde delil ve mantık mı ararsın?
136.Kıssa ölçektir, mana içindeki buğday. Akıllı olan, taneyi alır ölçeği almaz, ona takılmaz.
137.Aralarında sözden eser yok, ama Bülbülle Gülden ne maceralar dinlersin ibret alırsın!.
138.Gönlü açık olanın, eli de açık olur.
139.Sirkeyi ısıtsan bal olmaz, balı ısıtsan sirke olmaz.
140.Uzağa bakış kör eder. Adam sarayda uyur, sarayı görmez. Yakına bak da gör kendindekini. Gök gürlemesi, susuzun başını ağrıtır. Bilmez ki rahmet gelecek.
Mesnevi Bahçesi

Mehmet Doğramacı

Mesnevi 3. Ciltten Notlar
1. Her mizacın mayası, anasıdır. Mesnevi Bahçesi 

2. Âlemde her şey bir şeyi yemektedir. Âlem adeta, yenen ve yiyenden ibarettir. Toprak yağmuru yer, meyveler yetisir; insan meyveleri yer de can hayat bulur. Fakat yeni bir can ve bakısa sahip olmak için bazı yemeleri terk etmen gerekir. Bebek memeyi ve sütü bırakırsa önüne meyveler ve enva-i çesit yemeklerden olusan bir sofra açarlar. Sen de lokma yemeyi azalt da can sofrana farklı bir âlemden taamlar açılsın.
3. Âlemin sonu yoktur, âleme aşık olanların da… O âlem ehli ise ebedidir ve hep bir aradadır.
4. Tamah, kulağa bir sey duyurmaz. Garez, göze perde olur.
5. Âleme tamah edersen, öte âlemi duyacak ne kulağın, ne de görecek gözün olur..
6. Avcılar ormanda yol alırken taze ve körpe bir fil yavrusunu vurup yediler. Fil geldi onlar uyurken ağızlarını kokladı da yavrusunu yiyen iki avcıyı öldürdü. Birini öldürmedi. Dikkat et veliler Allah’ın çocukları gibidir. Aleyhlerine olur ve konuşursan gıybetin leş kokusu ta Allah’a gider de basına gadab-ı ilahi gelir.
7. Peygamber, baştan başa kulaktır, gözdür.
8. Ömrün, altın kesesine benzer; gece-gündüz de para sayan adama.
9. Eski ve tecrübe görmüş akıl; sana yeni bir baht bağıslar.
10. Kibir-hırs ve sehvet kokusu, söz söylerken ağzında soğan gibi kokar. O koku yüzünden duan reddedilir. O kalp, o koku ile içini dışına vurur.
11. Sözün egri özün doğru olursa, o söz egriligi Allah’a makbuldur.
12. Eğer duada güzel bir nefese sahip değilsen, var yürü de hos nefesli bir dosttan dua iste.
13. Allah adı temizdir. Temizlik gelince pislik pılını pırtısını toplar gider. Gün parladı mı gece kaçar. Allah adını ağzına al da gamın ve kederin kaçıp gitsin.
14. Yalvaranın “Allah” demesi Allah’ın “buyur kulum” demesidir.
15. Kötü yaratılışlı kişi Allah’a yalvaramasın diye Allah ona dert keder vermez. Unutma, Firavun’un başı bir kez bile ağrımadı.
16. Dert; Allah’ı gizlice anmana vesile olacaksa tüm dünya malından yegdir. Dertsiz dua soğuktur. Dertli dua gönülden, aşktan gelir.
17. Sabır; sıkıntıların anahtarıdır.
18. Pusudan sabır ve ihtiyat etmeksizin kurtulamazsın. Sabır, ihtiyatın eli ayağıdır.
19. İhtiyatsızlık, tedbirsizlik; pismanlıktır.
20. İyilik ettiğin kişinin serrinden sakın.
21. Sohbet var; keskin kılıca benzer, bostanı, ekini kış gibi keser biçer. Sohbet var; ilkbahar gibidir, her tarafı yapar, sayısız meyveler bitirir.
22. Tedbir ve ihtiyat bastonun yoksa, bari gözü gören birine tutun. 23. İsa Nebi’nin ibadet yeri, gönül ehlinin sofrasıdır.
24. Hırsız mal çaldı mı içini bir sıkıntı kaplar. Bu mazlumun ahının tesiridir. 25. İnsan yazın kısı ister, kısın da yazı… Bir hale katiyen razı olmaz, ne darlıktan hoşlanır, ne genişlikten ve boşluktan. Rahata erdi mi de inkâra sapar. Geberesi insan, efendisine ne kadar da nankördür.
26. Seni dostundan ayıran sözü dinleme.
27. Gökten yeryüzüne ne yağarsa yer ne kaçabilir, ne de çare bulabilir. “Sizi topraktan yarattık” ayetini unutur da Hak’tan gelene öfkelenirsin. Topraksın, arştan gelenden kaçamazsın. Toprak gibi razı ve mütevazı ol.
28. Kaza ve kader felekten baş çıkardı mı, akıllıların hepsi kör, sağır olur. 29. Kaza ve kaderden, yine kaza ve kadere kaçan kurtulur.
30. Bir dertlinin dert ve elemini dinlemek ona verilecek en büyük zekâttır. 31. Dertli kisinin tereddüt ve elemle dolu gönül evi vardır. Onu dinlemek, o eve pencere açıp havalandırmak demektir.
32. Tereddüt, hapis ve zindandır. Ruhu çeker de bir yana yönelmesine engel olur.
33. Gamdan sevinmeye çalış. Gam, vuslat tuzağıdır. Bu yolda aşağıya düsüş aslında hakikâte yükselistir. Gam bir hazinedir. Senin zahmet ve meşakkât çekisinse maden… Gam derdine düsen, madeni kazmaya başlamıstır. Azimle kazan, ulasır defineye.
34. Dostlar!.. Gönül, eminlik ve huzurdur.
35. Acı; tatlı dudakların tesiri ile tatlılasır. Diken, gül bahçesi nedeni ile gönül çeker hale gelir.
36. Suretten geçerseniz, her şeyde sevgiliyi görürsünüz. Mecnun bir köpeğe iltifat ediyordu. Halk onu kınadı. Mecnun “siz anlayamazsınız bu, Leyla’nın semtinin köpeğidir, onda ben sevgilimi gördüm” dedi.
37. Kılavuzsuz yola gidene iki günlük mesafe yüz yıl olur.
38. Hırs sahibi, mahrumdur.
39. Bogaz nimet yerse, yüz utanır. 40. Dosttan gelen bir cefa; yabancının üç yüz bin cefasından daha ağırdır. 41. İnsanların uğradıkları bela ve mihnet, dikkâtli bakarsan alışmadıkları şeyden meydana gelir.
42. Temiz kişilerin toprağını öpmek; aşağılıkların taht ve bahçesine oturmaktan iyidir. Gönlü aydın bir ere kul olmak, Padişahın başında tac olmaktan yeğdir.
43. Doğruluk ve yanıp yıkılmışlık Veli âdetidir. Utanmazlık da her asağılık kişinin sığındığı bir sanattır.
44. İmtihan içinde imtihan vardır. Derlen toplan da ufak bir imtihanda satma kendini.
45. Ya doğru ol, doğruluğunu göster; yahut sus da merhamete eriş, sonra coş.

46. Allah “beni çağırdın mı suçlu da olsan, putperest de olsan icabet ederim. Onun için duadan hiç çekinme, hiç usanma, dua nihayet seni nefsinden kurtarır” demiştir.
47. Mal yılandır, onda ne zehirler var.
48. Tatlı suyu tatmadıkça, acı su insanın gözünde nur gibi görünür.

49. Allah “Allah’ın inayetine erenler, yeryüzünde yavaş ve mülayim yürürler” buyurdu.
50. İnsan, kendine yasaklanan şeye karsı hırslıdır.

51. İnciler deniz dibinde taşlarla karışık dururlar. Övülecek şeyler, ayıplar arasındadır.
52. Takdirle savaşa girisen, ona baskın yapmaya kalkışan baş asağı gelir, kendi kanına bulanır. Yer göğe düşmanlık etmeye kalkışırsa, çorak kalmaya mahkûmdur.
53. Arayan; ister yavaş gitsin ister hızlı, aradığına mutlaka ulaşır.
54. İnsan rahat ve geçim için yılanlar arar durur. Gamdan kurtulmak için gam yer durur.
55. İnsan duygudan çıkmadıkça, gayb âlemine tamamen yabancıdır. 56. Nefsin ejderhadır. Öldü sanma, uykuya dalar o. Dertten eline fırsat düsmediği için uyur. Derdin bitince çıkar hemen. Hüner; dertsizken de nefsi uykuda tutmadadır.
57. Nefsi uykudan şehvet güneşi uyandırır. Yüzünü ört onun da, şehvet günesi onu uyandırmasın.
58. Sıkıntıdan kurtuluşa giden gizli yol, o sıkıntının içindedir.
59. Hüner ve marifette ileride olanlar, manâca geridedirler.
60. Ad-san sahibi olmazsan, insanlar arasında kaybolurum sanma. Defineyi açık ve meşhur yere koymazlar.
61. Şehirlerde ad ve san sahibi olmazsan Allah kullarının halini daha iyi bilirsin.
62. Geçmiş ve gelecek insana göredir. Yoksa hakikat âlemi birdir.
63. Akılla hüneri sat da, hayran olmayı satın al.
64. Süt emen bebek sütten kesilince yer gıdası almaya başlar. Sen de yerin gıdalarından kesil de arstan gelen kalp gıdalarını almaya başla.
65. Gönül ehli değilsen uyanık ol da bir gönül iste. Mücadeleye başla. 66. İnsan önce bir kadını sever. Ama vuslata erince kadın gözünde basitleşir.
Vuslat; kadını yaratan Allah’a varmaktır.
67. Allah hükmüne âsık olan nurlanır, yaratıklara âsık olan ise kâfir olur. 68. Dudak kuruluğu suyu haber verir. Bu eziyet ve susuzluk; suya vuslatın alametidir. Bu aramak; kutlu bir iştir. Hak yolundaki bu isteğin engellerini giderir. Istek; dileklerin anahtarıdır.
69. Padişah tarafından kabul edildikten sonra, ona mektup yazmak, elçi koymak ayıptır. Huzura kabul edilmeye bak.
70. İnsan cansız seylerin Allah’ı zikrini inkâr eder. Ateş canlı bir kul olmasa İbrahim’i yakmayacağını nasıl bilebilirdi? Ateş itaat etti Rabbine de yakmadı Halil’i. 71. Allah’ım bana zahmetsiz, eziyetsiz rızık ver demek günah değildir. Sen de öyle de. Davut (as) döneminde böyle diyen adam nice lütuflara mazhar oldu.
72. Cüzi aklın afeti vehim ve zandır. Zan ve vehmin vatanı karanlıklardır.
73. Bilginin iki kanadı vardır, şüphenin tek. Şüphe ve zan sahibi, hiçbir zaman uçamaz.
74. İnsan bir ise ciddiyetle koyuldu mu hastalığı görmez, gözleri dış âleme kör olur.
75. Kötüye yormak ve vehim yapmak insanı derdi yokken bile hasta eder. Onun için olaylara iyi bak.
76. Ten elbiseye benzer. Elbiseye yapışıp durma, koş da diken ustayı ara.
77. Herkes bir is için yetistirilmiş, gönlüne o isin meyli verilmiştir.
78. Kendinde göklere doğru bir meyil sezersen hemen kanat aç.
79. Akıllılar; olayların başında feryat eder, bilgisizlerse isin sonunda baslarını yere vururlar.
80. Bu âlem bir rüyadır. Zanna kapılma, rüyada elin kesilse de korkma elin yerindedir. (Dünya bir rüya ise, basına gelen felaketler de geçicidir. Neden çok üzülürsün ki?)
81. Uykuda aklın gider, ama uyanınca sana yine gelir o. Ahirette de aklın, duygun tam olacaktır. Lezzetleri oraya sakla.
82. Seni köpek ısırsa hemen hayvanı döver ya da küfredersin. Velilerden birini ısırsa onlar şöyle derler: ”Allah’ım başka kullarını ısırmasın bu hayvan. Sen onun hırsını al”.
83. Halk rahmetin pek azına mazhar olur. Himmet sahipleri ise çoğuna. 84. Gözyaşları merhamete delildir. Yürek yanmasa göz ağlamaz.
85. Ağlayış ya elemden olur, ya ayrılıktan.
86. Duygu akla esirdir. Akıl da ruhun esiridir.
87. Sabır; genişliğin anahtarıdır.
88. “Velasri Suresi” nin sonunu dikkâtlice oku. Allah o surede sabrı Hak ile beraber andı. Sabr, Hakk’a eştir.
89. Allah ne alırsa ona karşılık ihsanda bulunur. Bunun için Veliler kaybettiklerine üzülmez ve Allah’a itiraz etmezler.
90. Parça bütünden koptu mu ise yaramaz. Bedenden bir uzuv kesilirse o uzuv ise yaramaz hatta murdar olur. Tekrar aslına iade edilmezse ölü kalır. Hak’tan nasıl ayrı kalabilirsin?Sen oraya aitsin.
91. Baş köşelere hevesi bırak. Senin baş kösen Hakk’ın yoluna revan olmaktır.
92. Âşık, gönül yurduna sefer eden kişidir.
93. Zamana bağlı olan, zamansızlığı kavrayamaz. Onu kavramak için hayret etmeyi öğren.
94. Anlayış şudur, beden testi. Testi kırılınca içindeki su dökülür gider.
95. İftitah tekbirinin manâsı sudur:
Allah’ım biz senin huzurunda kurbanız. Koyun keserken “Allahu Ekber” deriz. “Allah büyüktür” der de hayvanı keseriz.
Namaza baslarken “Allahuekber” demekle sunu demek istiyorsun:
Allah’ım hayvan olan nefsimi isminle kesiyorum.
96. Hileler ve hesaplar öldü mü Dua zamanı gelir.
97. İhtiyat nedir? Her an gelebilecek belayı görmek.
98. Gönle gelen her ferah, bir sıkıntı sonucudur.
99. Kese ve dağarcığın değeri altına bağlıdır. İçinde altın olmasa beş para etmezler.
100. Allah kimi gönül makamına çekerse, o kişide ten cinsiyeti kalmaz. 101.Apaydın gündüz vakti bir kisi mum ararsa bu, onun körlüğüne delalet eder. (İslam gelmiş, hâlâ yollar ararsın)
102.Sabır ve sukut, Allah rahmetine sebep olur.
103.Ey edepli kisi! Derdin tazelensin istemiyorsan, bu doktorun önünde soru sormayı bırak da başını yere koy. (Allah’a secde et)
104.Yazı yazanın elindeki kâlem gibi göz ve gönül Allah’ın iki parmağı arasındadır.
105. Kel olanlar saç hakkında konuşamazlar. Sırlara ermemissen o âlemin edebiyatını yapma, gülünç olursun.
106.Davud (as )’ın sesini dağlar duydu da zikre katıldı, ama kâfir yürekler duymadı.
107.Dünya; kuşa tane saçan avcıya benzer. Tanelere koşarsan karnın azıcık doyar, sonu tuzaktır. Tembellik etme, taneyi bırak da ovaya Hakk’ın rahmet vadisine uçmaya bak.
108.Nimete şükür; nimetten daha tatlıdır. 109. Sükür, nimetin canıdır. Nimet deriye benzer. Seni sevgiliye ulaştıracak olan candır. Nimet insana gaflet verir, sükür ise uyandırır. Sükür nimeti, gözünü doyurur, seni bey yapar. Allah sofrasından yersen, oburluğun ve nimet hırsın kalmaz.
110.Karanlığın ardında nice güneşler var. Ümitsizlikten sonra nice ümitler var!…
111. Sabırla nefsin belini kır. O alçaktır, iyilik etmeye hiç gelmez.
112.Alçaklar cefa ve derde düsünce arınır, temizlenirler. Vefa gördüler mi hemen cefa etmeye baslarlar.
113. Zindan alçak ve hırsızların ibadet yeridir. Orada Hak akıllarına gelir.
114.Kitaptan amaç, içindekinden yararlanılmasıdır. Ama sen dilersen kitabı yastık da yaparsın. Bu sana bağlı. 115. Alçak nefse iyilik etme. Kötü davran da alçaklar gibi sana eğilsin, teslim olsun.
116.Şükür; sıkıntı ve dertten gelişir.
117. Aşkın gıdası, ekmeksiz ekmeğe âşık olmaktır. Aşkında doğru olan kisi, varlığa bağlanamaz. Âşıkların varlıkla işi olmaz. Onlar, sermayesiz kâr elde edenlerdir.
118.Yüzünü yıkamayan, huri yüzü göremez. (Abdest)
119. Canların gıdası, aşktır. Ruhun gıdası da açlık. 1
20.Ilim sevgilisi olmak ile âlim olmak farklıdır. Nice âlimler sadece bilgi hamalı oldular. Sen ilim sevgilisi olmaya bak.
121. Kendini unutursan, seni anarlar. Kul olursan, azat ederler. 122.Halkın isi kaza ve kaderledir. Midenin hararet ve kuvveti olmasa diş keskin olmaz.
123. Kim yanmayı basarmışsa nuru o bulur.
124. Allah, bunalan kişinin duasını kabul eder. Meryem iffetinden “beni fahişe sanırlar” diye bunaldı, Hakk’a yalvardı da Allah İsa’yı konuşturdu.
125. Dert nerede ise deva oraya gider. Yoksulluk nerede ise nimet oraya gider.
Soru nerede ise cevap oraya verilir. Gemi nerede ise su oradadır. Suyu ara, susuzluğu elde et de sular alttan da yerden de fışkırmaya başlasın.
126. Yavrunun boğazı nazik yaratıldığı için Allah sütü kolay akıttı. Nazik ol, nazenin ol, fakir ol ki, nimet aksın sana.
127. Birini Allah överse canlı cansız her sey onu över. Kimi Allah koruyor ise onu yolda kuşlar ve kurtlar da korur.
128. Nurlu kişiden yansıyan da nurdur. Karanlıkta kalandan zaten yansıma olmaz ki.
129. Kötü bir ise düsünce ibret al, üzüntüye düşme. Fayda ve zarar zamanında da gülmeye bak. Gülün yapraklarını tek tek koparsan da sana gülümser o. Bir dikenden niye gama düşersin? Diken olmasa gül olur mu?
130. Tasavvuf; sıkıntı anında dahi neşeli olmanın adıdır.
131. İbret almayı Allah’tan iste. Kitap ve harflerden değil.
132. Kâr beklemeksizin veren, sadece Allah’tır.
133. Bedenin halvette eziyet çekmesi ruha dirilik verir.
134. Dudağını yumup sırrı gizleyebilirsen gayb sırrını öğrenebilirsin.
135. Beden ve mal ziyanı, ruha faydalıdır.
136. İnsan, gaybı gören göze sahip olmadıkça insan olamaz.
137. Her meyvenin içi, kabuğundan tatlıdır. Ten kabuk, ruh içtir.
138. Sana bir yerden bir töhmet gelmiş ise bil ki; zulmettiğin biri sıkıntıya düsmüş, sana beddua etmiştir.
139. Mazluma zulmetmen, tohum ekmendir. Unutma, o tohum zakkum olur ve zehirler seni.
140. Aklını başına al, ateşi ancak din nuru söndürür.
141. Yavaş iş Rahman’dandır; acele ve telaş ise şeytandan. Unutma, Allah yer ve gökleri altı günde yarattı.
142. Yüzü kara olanlar, hakikati görmeyenlerdir. Sen Bilal’ı Habeşi’nin kara yüzüne hayran ol. Kişinin adı Ebu Cehil’se yüzü beyaz olsa neye yarar ki?
143. Kalbi ölen kişiye dünya geniş görünür.
144. Ana ağrı çekmese doğum olur mu? Sıkıntı çekeceksin ki, sırlar âlemine doğasın.
145. Gaflet, tenden ileri gelir. Ten öldü mü şüphe de kalmaz gaflet de. 146. Daima suda kalmak, balığın harcıdır. Yılan nerede suda kalacak? 147. Geceyi yaratmasaydı Allah, bu millet kazanma hırsından kendini helak ederdi. Sıkıntılar gecedir. Dinlen, kederlenme. Sabah elbet olacak.
148. Kışın yüzü soğuktur ama şefkâtlidir. Yaz gülümser ama yakar, kavurur. Darlık geldi mi onda genişlik görmeye bak.
149. Allah’ın esas rızkı hikmettir. Onu yemek için bu ağzını kapat da gönül ağzını aç.
150. Tanımamaktan beter hastalık yoktur. Sevgili (Allah) şahdamarından daha yakın, ama haberin yok.
151. Bir yerde dert ve aşk artarsa orada ne Ebu Hanife der verebilir ne de Safii. O kişi, kendinin hocasıdır artık.
152. Âşıklara dostun güzel yüzü, en iyi öğretmendir.

153. Aşk davadır, cefa çekmek Şahid. Şahidsiz dava kazanılır mı?

154. Sopayla kilime vuranın gayesi, kilimi dövmek değil, tozu kovmaktır. Allah tozunu alıyor, niye kederlenirsin?
155. Nefsle şeytan ikisi de birdir, ama iki gibi görünür. Akılla melek de birdir.

156. Malla beden eriyen kar gibidir. Ama onları satmak dilersen, en iyi alıcı Allah’tır.
157. Koyunlar sayamayacak kadar çok olsa da kasap bundan korkar mı?

158. Varılan yerin tatlılığı, ona ulasmak için yolda çekilen sıkıntıların fazlalığı ile ölçülür.
159. Ne kadar gurbet çekersen, akraban ve vatanın o kadar sana tatlı olur.
160. Belaya uğrayan müminin misali, tencerede kaynayan nohuta benzer. Nohut, yanmaktan ıstırap duyar da kaçmak için kapağı zorlar. Hanım, çıkmasın diye kepçe ile bastırır. Nohut yanmanın yok olus degil nimete dönüşme olduğunu bilse kaçar mıydı? Allah pişesin, olgun olasın diye seni belalarla kaynatır.
161. Allah’ın rahmeti kahrından ileridir. Kahırlara eseflenme, mutlaka rahmet o kahrı kusatacaktır.
162. Nur gönülden doğar da göze vurur. Gönül olmasa, göz bir sey görmez.
163. Kıyamet, bize bayramdır.
164.Her âşık sevgilisine kavuşmayı özler. Sevgili de hep O’nu aramaktadır. Aşk âsıkları zayıflatır, sevgililerin vücudu ise askla güzellesir. Gönlünde Allah sevgisi arttı mı, bil ki Allah da seni sevmektedir.
165. Susuzluk; suyun çekmesinden ileri gelir.
166. Âlem adeta erkek ve dişidir. Yer kadın gibidir, ana gibi yetiştirir meyve ve nebatatı. Gök, erkek gibi taşır eve gerekli olanları. Allah, evlatlar yetişsin diye erkekle kadını birbirine meyilli yarattı. Gece gündüze sarılır da gün doğar. Her şey, bir şeyin parçasıdır ve parçalar bütünü çeker de kâinatta devran döner.
167. Ten yeşilliğe ve akarsuya meyleder. Çünkü aslı topraktır. Can hikmete ve bilgilere meyleder. Ten yere, Can göklere meyleder. Ruhun aslı yücelerdendir, tenin aslı yerden.
168. Kim bir şey isterse, istedigi şey de ona rağbet eder.
169. Müminlerin nisanı kırık ve mağlup olmalarıdır. Ama o kırıklıkta bir güzellik var. Misk şisesi kırılırsa ortalığı güzel koku kaplar. Eşek tezeğini kırsan, burnunu tutarsın.
170. Yusuf’un gömleğini alıp götüren hiçbir şey hissetmedi. Ama Yakup onda Yusuf’ un kokusunu aldı. Şeytanlar levhi mahfuzun etrafını gezerler de zerre miktarı koku alamazlar.
171. Helva kime nasipse o yer, parmağı uzun olan değil.
172. Adamlık üzümde şarabı, yokta varı görmektir.
173. Aşk öyle bir fazilettir ki; insanı faziletler sahibi yapar.
174. Namahrem olanlar sevgiliyi göremezler. Dostun yüzünü onun civarında olan can görür.
175. Hakikât şarabı aşkla kaynar.
176. Nice güzel sözlüler var ki susmaktadırlar. Nice tatlı özlüler var ki; ekşi yüzlüdür.
Mezarlığa var da bir bak; ne hatipler var ki susmuslar, ne can yakan güzeller var ki, eksimişler, toprak olmuşlar.
177. Allah’ın gölgesi, kulun hemen başının üzerindedir.
178. Peygamber dedi ki: Bir kapıyı sürekli çalarsanız mutlaka ses verilir, bas görülür. (O kapıyı dua ve zikirle çal.)

179. Ayağın kırıldı diye üzülme. Allah sana belki kanat verecek. Kuyu dibinde kaldın diye kırılma, belki oradan bile bir kapı açılır. (Yusuf kuyudan sultan oldu)

Mesnevi Bahçesi

Mehmet Doğramacı

Mesnevi 4. Ciltten Notlar

1. Hac Allah evini ziyarettir. Ev sahibini ziyaret ise erlik ister.
2. Günes, malı güzel gösterir diye, pazarları gündüz kurarlar.
3. Mesnevi masal diyenlere göre masaldır. Kendini bu kitapta görmek ve anlamak ise erliktir.
4. Dünyada mutlak kötü yoktur. Kötü, iyiye kıyasla kötüdür.
5. Kim kendini Allah’a verirse, Allah da kendini ona verir.
6. Kin; sapıklığın ve kâfirliğin temelidir.
7. Akıllılar; parçada bütünü görenlerdir.
8. Kötülük yaptın mı kork, çünkü o bir tohumdur, Allah yeşertir karşına çıkartır.
9. Cennet aletle yapılmadı. Orayı inşa eden, amel ve niyetlerdir.
10. Gönül evine bak. Gamla tozlandı mı tevbe süpürgesi ile süpür.
11. Kendine gel. Sakın arsın nurundan ümit kesme.
12. Miraç edenlerin yanında dur. Yokluk seni burak gibi göklere çıkarsın.
13. Mal mülk, altın, cana yoldaş olmaz. Sen altın ver, sürme al da gözün açılsın.
14. Biz hepimiz Adem’den parça idik. Cennette o ebedi nağmeleri duyduk, dinledik.
Güzel sesi kus sesini sevmemiz o ebedi sese hasretimizdendir.
15. Edep; edepsizlerin edepsizligine sabretmektir.
16. Sikâyetçi kötü huyludur. Iyi huylu sikâyet etmez. Tahammül eder.
17. Sehvet pak kisilere köle olur. Çünkü halis altını ates yakmaz.
18. Muhammed halkın gözü önünde idi, ama manâsı gizli idi. Halkın çogu sakal ve hırkaya takıldı. Manâyı göremedi.
19. Aklın varsa, baska bir akılla dost ol.
20. Lakap ve unvandan kaç, manâya yürü.
21. Kargaya benzer nefsine uyma, o seni çöplüğe götürür.
22. Gönlün bitkisi fikirdir. Fikir, kalpteki sırrı açık eder.
23. İyiyi bilmedikçe kötüyü bilemezsin. Zıt, zıttı ile anlaşabilir.
24. Bedenin secdegâhı olan mescit gönüldür. Kötü dost, insanın mescidinde biten keçi boynuzudur.
25. Akıl ve zekâ taslamak şeytandan, aşk Adem’dendir.
26. Aklı ve zekâyı sat da hayranlığı satın al. Akıl ve zekâ şüphedir.
Hayranlık, bakış ve görştür. Aklı Muhammed’e kurban et de “Allah bana yeter” de.
27. Aklı dost aşkında kurban et.
28. Kötü huyluya ilim öğretmek, eşkıyaya silah vermektir. Savaş ve cihad, eşkıyanın elinden silahı almak için farz olundu.
29. Bilgi ve cömertlikten yaratılanlar meleklerdir. Bilgisiz cömertler bitki ve hayvanlardır.
Yarı melek yarı hayvan olan ise Adem’dir.
30. Can yücelere kanat açmak istedikçe, beden tırnakları ile yere sarılır, onu salmak istemez.
31. Halkın çoğu fihristte kaldı. Kitabı okuyamadı. Sen kitabı okumaya bak. 32. Gümüş bedenli güzellerin vücuduna aldanma. Bir de onları nine olunca gör.
33. Seven kişi sevgilinin aleyhine sözlere sağır olur.
34. Her şey bir seyi çeker. Küfür kâfiri, doğruluk doğru yola gitmek isteyeni çeker.
35. Şirinliklere mihenk taşı ölümdür.
36. Elinde ışık varsa izi bulursun.
37. Hırs ve tamah insanı kör eder.
38. Balığı oltaya götüren, pisboğazlığıdır.
39. Ağzından soğan kokusu gelmekte, sen misk anlatmaktasın (yaşamadan ahkâm kesme).
40. Merhamet, gönlü kırıkların, acizlerin nasibidir. 41. Gökler ve yeri elma farzet ki, Allah’ın kudret ağacından yetişir.Sen elmanın içindeki kurt gibisin.Ne ağaçtan haberin var, ne bahçıvandan. Elmayı del çık da etrafına bak.
42. Nur, gözsüz de görür.
43. Sana dert gelirse başkasına kabahat yükleme. Kendine bak. 44. Ahmak ağzıma helva tıksa hasta olurum. Akıllı kimse sövse şifa bulurum.
45. Çeşmeyi gönlünde ara. Bir şeyi bulunmadığı yerde aramak, aramamaktır.
46. Akıl, nefse kelepçedir.
47. Belaların çoğu Peygamberlere gelir. En büyük bela, ham kişileri adam etmektir.
48. Nur, gizlidir. Aramak ve sormak onun anahtarı.
49. Azıksızlık azığı; her seyden vazgeçiş, ariflik işaretidir.
50. Sukut denizdir, söylemek ırmak.
51. Akıl Allah’ın gölgesidir. Allah güneş, gölge güneşe karsı durabilir mi? 52. Kendinden geçen kurtulur.
53. Ansızın gelen her bela, neşe damının korkulu kenarında gelip çatmıştır.
54. İhtiyarlık akıl ihtiyarlığıdır. Saç sakal ağarmakla adam olunmaz.
55. Geçmişe acınmak hatadır.
56. Ölmeden önce ölen, azaptan kurtulur.
57. Akıl, şehvetin zıddıdır.
58. Yapılmak için, yıkılmak gerek.
59. Hilekârların işini işlersen iyi kisiler hakkında şüpheye düşersin.
60. Sen temizlendin mi perde açılır. Pak kişilerin ruhu sana dönmeye başlar.
61. Beden çevresinden kurtulunca, kulağında burnunda göz olur.
62. Akıl cilası, heva ve heves kapanınca parlar.
63. İyi su satmayan kör kus, acı suyu Kevser zanneder.
64. Sen fanisin.Varlığını Allah’a adarsan baki olursun.
65. Her cins kendi cinsini çeker. İsa ve Idris melek cinsindendir. Onun için gökte yaşarlar. Kâfirler, şeytan ve ates cinsindendir. Onun için cehenneme giderler.
66. İsa, Allah şarhosudur. Eşek, arpa şarhosudur.
67. Peygamberler ruh ve melek cinsindendir. Onun için melekleri çeker, vahiy alırlar.
68. Hızır, Musa ile bindiği gemiyi deldi. Kurtuldular. Madem ki kırık olan kurtulur, kırıl yoksul ol; emniyet, yoksulluktadır.
69. Üstünün dostu ol ki, üstün olasın.
70. Hiçbir testici su konmasın diye, testi yapmaz. Âlemi boşa mı yaratıldı sanırsın.
71. Gönlünün aydınlığı ve cilası nispetinde sırları görürsün.
72. Talihsize zahmet gelir Pırtısını toplar, isyan ve küfür mahallesine gider. Talihliye zahmet gelir o da Allah’ın semtine koşar.
73. Harfsiz ve sessiz konuşmak için ruhun bela çekmesi, anlayışlı olması gerektir.
74. Soru da bilgiden doğar cevap da. Diken de topraktan biter, Gül de… 75. Uykumuz ölümün kardeşidir. Bu kardeşe bak da ötekini tanı.
76. Temiz kisiye “yoksul” demek hatadır. Çünkü, kalbi zengindir, o da Allah vergisidir.
77. Kanaattan meydana gelen darlık, takvadandır.
78. Kim din derdine düserse, Allah öteki dertlerini alır.
79. Dini avlamaya bak ki, onunla birlikte mal, mülk, güzellik ve sana fayda veren baht da sana gelsin. Bil ki ahiret deve kervanı, dünya da deve tüyüdür. Katara sahip olursan yün de deve de mal da sana gelir. Yünü alırsan deve senin olur mu? 80. Ahmaklara verilecek cevap, susmaktır.
81. Her fuzuli kisi Allah’ın lütfuna erseydi, Peygamber yollamaya gerek kalır mıydı?
82. Akıl, şimsek ve aydınlık gibidir. Şimseğin geçici ışığı vahyi anlamaya yetmez.
83. Ulu akıl olan Allah’ın sözünü okumaktan amaç, kendini usanç ve elemden kurtarmaktır. Vesvese ve dert, bu sözde yatısır. Bu söz derde deva olur.
84. Saka ve latife, bilgi öğretmeye yarar. Ahmaklar sakayı maskaralık sayar. Ama sen ciddiye al.
85. Nefis firavundur. Sakın doyurma. Başına kral kesilir.
86. Aklı gideren sadece şarap değildir. Tüm şiddetli arzular aklı alır. İsyana sürükler.
Unutma seytan Allah’a isyan ettiğinde sarhoş değildi.
87. Beden aç kalmadıkça harekete geçmez, olgunlaşmaz. Tok bedeni ıslah etmek, soğuk demiri dövmeğe benzer.
88. Dünya uykudaki kişinin gördüğü rüyadır. 89. Allah akıldan üstün akıl, candan üstün candır. 90. İnsan görüntüde cihanın parçasıdır. Fakat sen sıfat bakımından insanı, cihanın aslı olarak bil.
Mesnevi Bahçesi

Mehmet Doğramacı

Mesnevi 4. Ciltten Notlar

1. Hac Allah evini ziyarettir. Ev sahibini ziyaret ise erlik ister.
2. Günes, malı güzel gösterir diye, pazarları gündüz kurarlar.
3. Mesnevi masal diyenlere göre masaldır. Kendini bu kitapta görmek ve anlamak ise erliktir.
4. Dünyada mutlak kötü yoktur. Kötü, iyiye kıyasla kötüdür.
5. Kim kendini Allah’a verirse, Allah da kendini ona verir.
6. Kin; sapıklığın ve kâfirliğin temelidir.
7. Akıllılar; parçada bütünü görenlerdir.
8. Kötülük yaptın mı kork, çünkü o bir tohumdur, Allah yeşertir karşına çıkartır.
9. Cennet aletle yapılmadı. Orayı inşa eden, amel ve niyetlerdir.
10. Gönül evine bak. Gamla tozlandı mı tevbe süpürgesi ile süpür.
11. Kendine gel. Sakın arsın nurundan ümit kesme.
12. Miraç edenlerin yanında dur. Yokluk seni burak gibi göklere çıkarsın.
13. Mal mülk, altın, cana yoldaş olmaz. Sen altın ver, sürme al da gözün açılsın.
14. Biz hepimiz Adem’den parça idik. Cennette o ebedi nağmeleri duyduk, dinledik.
Güzel sesi kus sesini sevmemiz o ebedi sese hasretimizdendir.
15. Edep; edepsizlerin edepsizligine sabretmektir.
16. Sikâyetçi kötü huyludur. Iyi huylu sikâyet etmez. Tahammül eder.
17. Sehvet pak kisilere köle olur. Çünkü halis altını ates yakmaz.
18. Muhammed halkın gözü önünde idi, ama manâsı gizli idi. Halkın çogu sakal ve hırkaya takıldı. Manâyı göremedi.
19. Aklın varsa, baska bir akılla dost ol.
20. Lakap ve unvandan kaç, manâya yürü.
21. Kargaya benzer nefsine uyma, o seni çöplüğe götürür.
22. Gönlün bitkisi fikirdir. Fikir, kalpteki sırrı açık eder.
23. İyiyi bilmedikçe kötüyü bilemezsin. Zıt, zıttı ile anlaşabilir.
24. Bedenin secdegâhı olan mescit gönüldür. Kötü dost, insanın mescidinde biten keçi boynuzudur.
25. Akıl ve zekâ taslamak şeytandan, aşk Adem’dendir.
26. Aklı ve zekâyı sat da hayranlığı satın al. Akıl ve zekâ şüphedir.
Hayranlık, bakış ve görştür. Aklı Muhammed’e kurban et de “Allah bana yeter” de.
27. Aklı dost aşkında kurban et.
28. Kötü huyluya ilim öğretmek, eşkıyaya silah vermektir. Savaş ve cihad, eşkıyanın elinden silahı almak için farz olundu.
29. Bilgi ve cömertlikten yaratılanlar meleklerdir. Bilgisiz cömertler bitki ve hayvanlardır.
Yarı melek yarı hayvan olan ise Adem’dir.
30. Can yücelere kanat açmak istedikçe, beden tırnakları ile yere sarılır, onu salmak istemez.
31. Halkın çoğu fihristte kaldı. Kitabı okuyamadı. Sen kitabı okumaya bak. 32. Gümüş bedenli güzellerin vücuduna aldanma. Bir de onları nine olunca gör.
33. Seven kişi sevgilinin aleyhine sözlere sağır olur.
34. Her şey bir seyi çeker. Küfür kâfiri, doğruluk doğru yola gitmek isteyeni çeker.
35. Şirinliklere mihenk taşı ölümdür.
36. Elinde ışık varsa izi bulursun.
37. Hırs ve tamah insanı kör eder.
38. Balığı oltaya götüren, pisboğazlığıdır.
39. Ağzından soğan kokusu gelmekte, sen misk anlatmaktasın (yaşamadan ahkâm kesme).
40. Merhamet, gönlü kırıkların, acizlerin nasibidir. 41. Gökler ve yeri elma farzet ki, Allah’ın kudret ağacından yetişir.Sen elmanın içindeki kurt gibisin.Ne ağaçtan haberin var, ne bahçıvandan. Elmayı del çık da etrafına bak.
42. Nur, gözsüz de görür.
43. Sana dert gelirse başkasına kabahat yükleme. Kendine bak. 44. Ahmak ağzıma helva tıksa hasta olurum. Akıllı kimse sövse şifa bulurum.
45. Çeşmeyi gönlünde ara. Bir şeyi bulunmadığı yerde aramak, aramamaktır.
46. Akıl, nefse kelepçedir.
47. Belaların çoğu Peygamberlere gelir. En büyük bela, ham kişileri adam etmektir.
48. Nur, gizlidir. Aramak ve sormak onun anahtarı.
49. Azıksızlık azığı; her seyden vazgeçiş, ariflik işaretidir.
50. Sukut denizdir, söylemek ırmak.
51. Akıl Allah’ın gölgesidir. Allah güneş, gölge güneşe karsı durabilir mi? 52. Kendinden geçen kurtulur.
53. Ansızın gelen her bela, neşe damının korkulu kenarında gelip çatmıştır.
54. İhtiyarlık akıl ihtiyarlığıdır. Saç sakal ağarmakla adam olunmaz.
55. Geçmişe acınmak hatadır.
56. Ölmeden önce ölen, azaptan kurtulur.
57. Akıl, şehvetin zıddıdır.
58. Yapılmak için, yıkılmak gerek.
59. Hilekârların işini işlersen iyi kisiler hakkında şüpheye düşersin.
60. Sen temizlendin mi perde açılır. Pak kişilerin ruhu sana dönmeye başlar.
61. Beden çevresinden kurtulunca, kulağında burnunda göz olur.
62. Akıl cilası, heva ve heves kapanınca parlar.
63. İyi su satmayan kör kus, acı suyu Kevser zanneder.
64. Sen fanisin.Varlığını Allah’a adarsan baki olursun.
65. Her cins kendi cinsini çeker. İsa ve Idris melek cinsindendir. Onun için gökte yaşarlar. Kâfirler, şeytan ve ates cinsindendir. Onun için cehenneme giderler.
66. İsa, Allah şarhosudur. Eşek, arpa şarhosudur.
67. Peygamberler ruh ve melek cinsindendir. Onun için melekleri çeker, vahiy alırlar.
68. Hızır, Musa ile bindiği gemiyi deldi. Kurtuldular. Madem ki kırık olan kurtulur, kırıl yoksul ol; emniyet, yoksulluktadır.
69. Üstünün dostu ol ki, üstün olasın.
70. Hiçbir testici su konmasın diye, testi yapmaz. Âlemi boşa mı yaratıldı sanırsın.
71. Gönlünün aydınlığı ve cilası nispetinde sırları görürsün.
72. Talihsize zahmet gelir Pırtısını toplar, isyan ve küfür mahallesine gider. Talihliye zahmet gelir o da Allah’ın semtine koşar.
73. Harfsiz ve sessiz konuşmak için ruhun bela çekmesi, anlayışlı olması gerektir.
74. Soru da bilgiden doğar cevap da. Diken de topraktan biter, Gül de… 75. Uykumuz ölümün kardeşidir. Bu kardeşe bak da ötekini tanı.
76. Temiz kisiye “yoksul” demek hatadır. Çünkü, kalbi zengindir, o da Allah vergisidir.
77. Kanaattan meydana gelen darlık, takvadandır.
78. Kim din derdine düserse, Allah öteki dertlerini alır.
79. Dini avlamaya bak ki, onunla birlikte mal, mülk, güzellik ve sana fayda veren baht da sana gelsin. Bil ki ahiret deve kervanı, dünya da deve tüyüdür. Katara sahip olursan yün de deve de mal da sana gelir. Yünü alırsan deve senin olur mu? 80. Ahmaklara verilecek cevap, susmaktır.
81. Her fuzuli kisi Allah’ın lütfuna erseydi, Peygamber yollamaya gerek kalır mıydı?
82. Akıl, şimsek ve aydınlık gibidir. Şimseğin geçici ışığı vahyi anlamaya yetmez.
83. Ulu akıl olan Allah’ın sözünü okumaktan amaç, kendini usanç ve elemden kurtarmaktır. Vesvese ve dert, bu sözde yatısır. Bu söz derde deva olur.
84. Saka ve latife, bilgi öğretmeye yarar. Ahmaklar sakayı maskaralık sayar. Ama sen ciddiye al.
85. Nefis firavundur. Sakın doyurma. Başına kral kesilir.
86. Aklı gideren sadece şarap değildir. Tüm şiddetli arzular aklı alır. İsyana sürükler.
Unutma seytan Allah’a isyan ettiğinde sarhoş değildi.
87. Beden aç kalmadıkça harekete geçmez, olgunlaşmaz. Tok bedeni ıslah etmek, soğuk demiri dövmeğe benzer.
88. Dünya uykudaki kişinin gördüğü rüyadır. 89. Allah akıldan üstün akıl, candan üstün candır. 90. İnsan görüntüde cihanın parçasıdır. Fakat sen sıfat bakımından insanı, cihanın aslı olarak bil.
Mesnevi Bahçesi

Mehmet Doğramacı

Mesnevi 5. Ciltten Notlar

1. Ululara hased edene o hased, ebedi ölüm demektir.
2. Ibrahim (a.s) Allah’a “Ey Rabbim diriltme gücünü görmek isterim” dedi. Allah ona “Dört kuş al. Onları öldür ve etlerini bir havanda döv, sonra etlerinden birer avuç alıp dört ayrı dağa koy. Ardından o kuşları kendine çağır. Sana uçarak gelecektir.” dedi. İbrahim yaptı ve Allah’ın diriltme gücünü apaçık gördü. Sen bunu sadece kuş diriltme olarak anlarsın öyle mi? Hayır. O su demekti: “Ey Ibrahim bedeninde saklı olan ve senin gerçek âleme dirilişine engel olan dört kuşu öldür de sende başka bir âlem dirilsin. O dört kuş; Kaza benzeyen Hırsın, Horoza benzeyen Şehvetin, Tavusa benzeyen Makam tutkundu. Öldür onları da Rabbinin bedeninde neleri dirilttiğini apaçık gör!
3. Yavaslık Allah ışığıdır. Çabukluk Şeytanın dürtmesinden meydana gelir. 4. Kâfirler Muhammed’e gelip misafir oldular. Dehset yemek yediler. Hizmetçiler parmak ısırdı. Bir kişi, yedi kisilik yiyordu. Onlardan biri Muhammed’de geceledi. Hizmetçi kâfire kızıp kapısını kilitledi. Adam yemeğin tesiri ile gece ihtiyaç gidermek istedi. Kapıyı açamadı. Uyudu kaldı. Gece yatağına bilmeden yapmıştı.
Peygamber o mahcup olmasın diye sabah görünmedi, adam çıkıp gitti. Peygamber o yatağı temizlemeye koyuldu. Hizmetçiler yapma dedilerse de dinlemedi Allah’ın Elçisi.
Aradan az zaman geçmisti ki, kâfir yanındaki minik putunu yatakta unuttuğunu anladı. Geri döndü. Bir de ne görsün? Kâinatın efendisi yatak temizliyor. Hemen şehadet getirdi. Diz çöktü mümin oldu. Peygamber hizmetçilere döndü: “Anladınız mı neden ben temizledim?” dedi. O kâfirle birlikte kabilesi de Müslüman oldu.
5. Nice düşmanlık var ki, sonu dostluğa çıkar. Nice dostluk var ki sonu düsmanlığa çıkar.
6. Bulut ağlamadıkça yeşillik güler mi, çocuk ağlamadıkça süt pınarları coşar mı? Çok ağlayınız ki Allah’ın rahmet pınarları coşsun. Nebi neden “Çok ağlayın” dedi anla artık.
7. Alemin direği güneşin harareti ile bulutun ağlamasıdır. 8. Akıl güneşini yak da gözünü buluta dönüştür.
9. Aklı bir dostun aklına dost et de “Onların işi danışmaktır” ayetini oku, ona göre iş yap.
10. Takdir kadısının önünde bela ve elest davalarının görülmesi için bulunuyoruz.
11. Namaz, Oruç ve Cihad, imana tanıktırlar. Zekât ve sadaka da bu sırrı kendinden haber vermektir. İhsan etmek, doyurmak “Ey ulular biz sizinleyiz” demektir.
12. Yağmur, pis şeyleri arıtmak için gökten yağar. Suda binlerce ilaç gizli. Ağaçlara gider meyve olur, içilir ilaç olur, deniz olur gemileri taşır. Yeryüzünün yetimlerini su besler.
13. İs ve söz; Için tanıklarıdır. Bu ikisine bak da kendi içini tanı. 14. Şeytan dünyaya âşıktır. Kör ve sağırdır. Bir aşkı ancak başka aşk giderir. Karnına hırslı isen yemek ye, nefsin gelisir. Ama sen kalbine hırslı ol, kalp gıdaları al da ruhun gelissin.
15. Sofi saflığı dileyen kişidir. Sofilik sof elbise ile terzilikle ve yavaş yavaş yürümekle olmaz.
16. Susuz ve acizin ağlaması, soğuk ve ruhsuz kisinin ağlamasından farklıdır. Yakub’ un ağlayısı Yusuf’u kuyuya atan kardeşlerin ağlaması ile birdir diyebilir misin? 17. Dua ederken Allah’a ezik biçimde el kaldır. Allah’ın merhameti ezik kisiye doğrudur. 18. Kşs olursan baharın gelisini, gece olursan gündüzün gelişini müşahede edersin. 19. Düşman olmasa savaşa imkân yoktur. Şehvet olmasa ondan kaç denir mi? Şehvet, hırs olacak ki hak-batıl savaşının anlamı olsun.
20. Sabretme cefasına uğramadıkça karşılığında bir şey elde edemezsin. 21. “La” kılıcı ile Allah dışında her şeyi kes at. “İlla”dan sonra zaten sadece Allah kalır.
22. Kâmil aklı, aklına arkadaş et de aklın kötü huylardan vazgeçsin. 23. İnsan kimi severse ona eştir.
24. Tevbesiz ömür; baştan sona can çekişmedir. 25. Kim bu âlemden bir ab-ı hayat elde ederse, ölüm ona başkalarından daha çabuk gelip çatar.
26. Nerede vasıtalar artarsa hedefe ulaşmak orada zorlaşır.
27. Peygamber “Üç kisiye acıyın; Cahiller arasında kalmış âlime, zenginken fakir düsene, kavmin ulusu iken asağı hale düşene”dedi.
28. Suçu olan tevbe eder, yolu kaybeden ah eder.
29. Kimi zıddı ile bir araya koyarsan onu ölüm azabına atmış olursun. Ruh, doğan kuşudur, ten ise kuzgun. Kuzgun leşlere, doğan saraylara layıktır. Kuzğunla yaşamak, doşana eziyettir.
30. Peygamber “Allah suretlerinize bakmaz kalbinize bakar, kalp işlerinizi düzene koyun” dedi.
31. Şehvet soy üretmek için olmasaydı, Âdem utancından kendini hadım ederdi.
32. Kisinin hekimi Allah Nuru olursa, ona ateş ve ihtiyarlık hastalığı zarar veremez.
33. “Ölüden diri çıkarır” ayetini iyi düşün. Yokluk ibadet edenlerin ümididir. Ambarı boş olan ekinci, yoklukla neşelenir de dolma ümidi taşır. Yokluk, Allah sanatının hazinesidir.
34. Zamanede üç yoldaş var: Biri vefakar, ikisi gaddardır. Biri dostların, öbürü malın mülkün… Bu ikisi vefasızdır. Üçüncüsü ise iyi işlerdir. Vefalı olan da budur. Ötekiler ölünce gelmezler peşinden.
35. İnciyi sedefin içinde ara, sanatı sanat ehlinden iste.
36. Can, yokluk bilgisini bir candan beller. Bu bilgi defterden ve dilden bellenmez. (Tasavvufta can ehli bir şeyhe tutun).
37. Bütün dertlerini tek dert yap. Din derdini dert edinirsen Allah seni diğer dertlerden kurtarır.
38. Adalet nedir? Ağaçlara su vermek. Zulüm nedir, dikenlere su vermek. Adalet bir nimeti yerine koymak demektir, her su içen tohumu sulamak degil. Zulüm bir şeyi yerinde kullanmamak, layık olmadığı yere koymak demektir. Bu da ancak belaya vesile olur.
39. Sürme göze çekilir bedene değil. Gönül isini bedenden istemek yanlıştır. Onu kalpten iste.
40. Yolcu isen yol açarlar. Yok olursan sana varlıkla yönelirler.
41. Mal mülk, bez gibidir. Hırs ise yara. Kimin hırsı fazla ise yarası fazladır.
42. Aşk vefakâr adamı satın alır. Allah’a kulluk sözünü tut da aşk parlasın. 43. İlminle gururlanma da ahdini tutmaya bak. İlim kabuktur, ahit iç. 44. Mizaç ve tabiatı bozuk hasta; insanların iyil
 
Kullanıcı profilini gör  Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Ver
rumeysasevde
Mega Paylaşımcı
Mega Paylaşımcı



Kayıt: Feb 10, 2008

Mesajlar: 1254
Haftalık Puan: 0

Tarih: Cum Tem 24, 2009 8:56 am

ALLAH RAZI OLSUN

_________________
herşey HAK için
...!!!!!
 
Kullanıcı profilini gör  Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Ver
Mesajları göster:   
Yeni Başlık Gönder   Cevap Gönder    ilahi.org Forum Ana Sayfası » İslam Büyükleri Tüm saatler GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

Forum Seçin:  
Bu forumda yeni konular açamazsınız
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız







yes

Nukro2 tarafından düzenlenmiştir. © 2008
Nukro2 Teması - Nukro2 tarafından hazırlanmıştır. © 2008
Tasarım&Güvenlik: Nukro2
Zor başarılır, imkansız zaman alır...

 

Code & Theme and Security by Nukro

Bu sitedeki yazılardan yazarları sorumludur. ilahi.org sorumlu tutulamaz.
Sitemizdeki reklamların içerikleriyle ilşkimiz yoktur. Reklam Gizliliği

Nukro internet hizmetleri ©2008